üstünde - üst
ban --> üst
al banı --> üstünde
Örnek cümle :
Merıkâ al banı espa --> Adam atın üstündedir .
Merıke banı espe --> Atın üstündeki adam.
görüldüğü üzere başına 'al' alınca üstünde , kendi başına kullanıldığı zaman üst anlamına geliyor..
adam atın üstünde,üzerinde derken cümle içinde al banı kullanılırken, isim tamlaması olarak atın üzerindeki adam demek istediğimizde ise 'ban' tek başına kullanılıyor. Ekler de değişiyor, mesela birince cümlede merık kelimesine a kalın eki gelirken, isim tamlamasında e ince eki geliyor..
altında - alt
bın --> alt
al bını --> altında
Örnek cümle :
Jınâ al bını dara. --> kadın ağacın altındadır.
Jınê bını dara --> ağacın altındaki kadın.
içinde - iç
nav --> iç
al navı --> içinde
Zarûva al navı mala --> çocuk evin içindedir.
Zaruvê navı mala --> evin içindeki çocuk.
dışında-dış
der --> dış
al deri (derı) --> dışında
Kere al deri axura --> Eşek ahırın dışındadır.
Kere derı axura --> Ahırın dışındaki eşek
Şimdi daha karmaşık bir örnek cümle yazalım :
Kere derı axura dıleweri .
burada bildiğimiz üzere Kere derı axura ahırın dışındaki eşek anlamına geliyor. dıleweri ise otlanmak fiili yani cümle :
Ahırın dışındaki eşek otlanıyor.
peki eşek ahırın dışında otlanıyor demek istediğimizde ne demeliyiz ?
Kere al derı axura dıleweri.
Kere al derı axura bildiğimiz gibi eşek ahırın dışında anlamına geliyor. dılewei geldiğinde ise eşek ahırın dışında otlanıyor anlamını yakalarız.
Bu örnekten diğer cümleleri de kendiniz çıkartabilirsiniz. yer yön zarflarını vermeye devam edeceğim.
Lütfen yanlışlıkları belirtin ve düzeltiniz
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder