11 Ocak 2014 Cumartesi

Kitap İncelemesi : Orta Anadolu Kürtleri -Rohat Alakom

Rohat Alakom'un Orta Anadolu Kürtleri adlı çalışması Evrensel yayınlarından çıkmış. Bu kitap Orta Anadolu Kürtlerini kültürel, tarihi ve sosyolojik yönlerden inceleyen bir araştırma kitabı. Bu kitabın bazı kısımlarında Şeyhbızın Kürtlerine de değiniliyor. Kitabın son kısmındaki dipnot ve bibliyografya bölümleri yararlanılan kaynakları gösterme bakımından Orta Anadolu Kürtleri hakkında araştırma yapmak isteyenler için çok güzel bir kaynak. Ben bayağı bir not aldım bu kaynaklardan. Yararlanılan kaynaklar arasında Yenice ve Şeyhbızınlar isimli kitap da var.
 Kitap 6 bölümden oluşuyor. İlk bölümde Orta Anadolu Kürtleri konusunda daha önce yapılan araştırmalara dikkat çekiliyor. Benim en çok dikkatimi çeken kaynak Georges Perrot'un Les Kurdes de L'Haimaneh yani Haymana'nın Kürtleri Fransız yazar tarafından 1865 yılında yazılmış. İkinci kısımda Orta Anadoludaki ilk Kürt yerleşimlerinden bahsedilmektedir. Üçüncü kısımda Kürtlerin Orta Anadoludaki dağımlarına yer verilmiştir. Dördüncü bölümde Orta Anadoludaki Kürt aşiretlerinin özellik ve tarihine yer verilmiştir. Bu bölümde Orta Anadoludaki en önemli aşiretlerden üç tanesinin Şeyhbızın, Reşvan ve Canbeg aşiretleri olduğu belirtiliyor ancak Şeyhbızın ve Reşvan ile ilgili bilgi verilirken bana göre bir eksiklik olarak Canbeg aşireti hakkında bilgi verilmemiş. Bu bölümde geçen ilginç bir bölüm şu şekildedir :
 'Reşvanlar Şeyhbızıni aşiretinden olan insanları küçük görmüşlerdir. Zaman zaman aralarında çatışmalar yaşanmıştır. Bir kız isteme Olayı sırasında Reşvan aşiretinden bir beyin ağzından çıkan şu sözler bu iki aşiret arasındaki gerginlikleri ve çatışmaları bariz bir şekilde ortaya koymaktadır : Danız no şir, kusi no mir, şeyhbızın no eşir (denizden süt, kaplumbağadan mir,şeyhbızından aşiret olmaz)'
 Kitabın birkaç yerinde yine diğer Kürt aşiretlerinin eskiden Şeyhbızınlıları sevmediklerine değinilmiş gerçekten bunun nedenlerini merak etmeye başladım :) Kitabın 5. bölümünde Orta Anadolu'ya sürgün ve etnik arayışlardan bahsedilmektedir. Buradaki Türk edebiyatında sürgün modifleri isimli kısım çok hoşuma gitti. Son kısımda yazar Orta Anadolu Kürtlerinin kültürel uyanışından ve bunu sürdürmek için yaptıkları çalışmalardan bahsediliyor. Yazar sonuç bölümünde bize yazılı çalışmaların kültürü ve bilgi birikimini korumak ve artırmak için ne kadar önemli olduğunu söylüyor ve herkese birşeyler yazmasını tavsiye ediyor :) Gerçekten çok bilgilendirici bir kitap, bu konuları merak eden herkesin okumasını tavsiye ederim.