İki dilin akraba olduğunun belirtilerinden birisinin akraba isimlerinin benzerliği olduğu söyleniyor.
Ben de İngilizce ve Almanca örneğinde mother-mutter ==> anne ve father-vater ==> baba örneklerindeki
benzerlikleri görünce kendi çapımda aile bireyi isimlerinin
Farsça ve Kürtçe arasındaki benzerliklerine bakmaya çalıştım. Dillerin kaynaştığı birbirine girdiği bu coğrafyada kelimelerin yakın olması normal ama bazı dillerin
akraba olduğu da açık.
Kelimeleri belirledim ve Farsça için Google Translate ve FarsDili.com ''u
Kırmanci Kürtçesi için ferheng.org''u ve şeyhbızıni varyasyonlar için de kendi aile bireylerimi kullandım.
şimdi karşılaştırmaya başlayalım ,
şeyhbızıni için ş , Farsça için F: Kırmanci için K kullandım.yanlışlıklarımı yorum bölümünden iletiniz :
-----ANNE-----
ş : adê (adıq''ın kısa biçimi,ana gibi) , dalıq (genel olarak insanlarda kullanıldığını görmedim ancak anne anlamında)
F : mâder , مادر (ingilizce ve almancadaki mother ve mutter '' e benziyor)
K : dayik, dê (adê ile benzerlik halinde )
-----BABA-----
ş: oîk , keko , kekê (keko,keke daha çok seslenme sırasında)
F: peder , پدر
K : bav , bavo
-----TEYZE-----
ş : mîmi , mimmi
F : hâle
K : xalet, xaltî (Farsça ile olan benzerlik dikkat çekici)
-----HALA-----
ş : mimi , mimmi (başka anlamı var mı?)
F : emme
K : met
Bu üç kelimede de bir yakınlık var gibi.
-----KIZ KARDEş -----
ş : xwaşık (xayşık)
F : hâher , خواهر
K : hevşîre, xweh, xweng, xwîşk
Kelimelerin başlangıcı aynı gibi.ha,xa benzeri
-----ERKEK KARDEş-----
ş : bırang
F : berâder , برادر
K : bira
En çok benzeyen kelimelerden biri özellikle K ile ş arasında.
Bu kelimeler ingilizce ve almanca gibi batı dillerinde bile fazla değişmemiş.(brother,bruder)
-----EBE , NİNE -----
K VE ş AYNI dapîr .
-----AMCA-----
ş : apo
F : emû (*emmi''ye çok benziyor)
K : ap
Kırmanci ve şeyhbızıni yine çok benzer
-----DAYI -----
ş : xalu
F : dâî , دایی (*dayıya çok benziyor )
K : xal
Kırmanci ve şeyhbızıni yine çok benzer
-----
Buradaki birkaç kelimeden Kırmanci ve şeyhbızıninin beklendiği üzere birbirlerine daha yakın olduğu sonucunu çıkarabiliriz.
şaşırtıcı bir şekilde amca ve dayı kelimelerinde olduğu gibi bazı kelimelerin Türkçe''dekine benzediği de ortadadır.
Bilimsel bir çalışma değil belki de ama elimizdeki kaynaklarla bazı tespitler yapmaya çalıştım inşallah faydalı olur.
Dededagı köyü baba bavukıt ya da bavo. Kiz kardes xhoşık.
YanıtlaSilBavukut baban demek
Silİlginç ama şequzuni hintçeyede benziyor
YanıtlaSilEk do tri cara panç çah sata ata nau dasa
Zaten kürtce irani bir dil yani hint kökenli
Dikkat ederseniz kürtlerin hintlilere benzedigini
Farkedersiniz
Merhaba, bende şeyhbizinî yim, ben kurmancî yi de şeyhbizinî lehçesini de iyi konuşurum. Şeyhbizinî en çok soranî ye yakın, zannedersem zaten soranî nin bir aksanı olarak geçiyor.
YanıtlaSilŞeyhbızınlar kürt değil Feyli lurlarıdır ki Lurca güney batı iran dillerine girer kürtçeyse kuzeyvatı iran dillerine girer , günetbatı iran dilleri Orta farsçadan (parsig , pehlevi) ayrıldığı için PARSİ DİLLER denilir.
YanıtlaSilŞeyhbızın dilş Feyli Lurlarının bir ağzıdır. Feyli yada Pehli Pehlevi yani orta farsçanın adıdır , araplar p harfini telaffuz edemedikleri için pehlevi yerine, Feyli , Pars yerine Fara demişlerdir , boş yorumlarla irdelenen yüzeysel yaklaşımların dilbilimsellikten öte manipülatörlük olduğunu söylemek gerekir. Konuula alakayı hazırlamış olduğumuz Şeyhbızın dili blogumuzu ziyaret etmeniz dileğiyle esenlikler dilerim.
Ayrıca Şeyhbızın Farsçası için hazırlamış olduğumuz android sözlükte yaklaşık olarak 2500 Şeygbızınca kelimenin türkçesini kaydetmiş olduk. Bir kaç ay sonra Android uygulaması olarak blogumuzda ve facebook sayfamız olan
Lurgəl-e Şeyxbzeynī sayfamızda "apk"(android uygulaması) olarak paylaşacağız.
Www.saguzuni.blogspot.com
KIRD/KIRMANCKI(ZAZAKI)
YanıtlaSilDa daye ma marde: anne
Babi ba pi: baba
Ap, dat:amca
Date, emike : hala
Xal: dayı
Xele:teyze
Keko: abi
Ate hake :abla
Waye: kız kardaş
Bira: erkek kardaş
merhaba hocam bende şehbızın olarak bir sözlük yapmak için ugrasıyorum haymanadakı yerel dil de 1500 kadar kelime toparlayabıldım kaynaklarınızı banada acarmısınız bu konuda yardımlasalım ki daha ıyı sonuclar elde edelım şimdiden tesekkur ediyorum instagram adresi: alikemal2715
YanıtlaSilMerhaba Onur bey, şu an mevcut sözlüğün veritabanına ulaşabilir isem sizinle paylaşacağım, ancak yaz ortalarında ses kaydı,kelime ekleme vs. yapılabilecek bir program yazacağım, masaüstü veya Android için olabilir. mail adresinizi yazarsanız sizinle de paylaşırım bitince çünkü Instagram kullanmıyorum, sözlük oluşturmak için kullanılacak bir program olacak.
Sil